آزلائیک اسید با پوست چه کار میکنه؟
اگر پوستت همزمان جوش میزنه، جای جوشها روی صورتت میمونه، لک داری یا قرمزی و التهاب پوست اذیتت میکنه، آزلائیک اسید یکی از اون ترکیباتیه که ارزش داره بیشتر بشناسی.
آزلائیک اسید از اون اکتیوهای چندکاره دنیای مراقبت از پوسته که فقط روی یک مشکل تمرکز نمیکنه. میتونه به کنترل جوش کمک کنه، لکهای بعد از جوش رو به مرور کمرنگتر کنه، التهاب و قرمزی پوست رو کاهش بده و در نهایت باعث بشه پوست صافتر و یکدستتر به نظر برسه.
شاید به همین دلیل باشه که این روزها اسم آزلائیک اسید رو روی خیلی از سرمهای ضد جوش و ضد لک میبینیم.
اما واقعاً آزلائیک اسید با پوست چه کار میکنه؟ برای چه پوستی مناسبه؟ چطور باید ازش استفاده کنیم و آیا ممکنه باعث حساسیت پوست بشه؟
توی این مقاله از بیوتی کده میخوایم خیلی ساده و کامل درباره آزلائیک اسید صحبت کنیم.
اصلاً آزلائیک اسید چیه؟
آزلائیک اسید (Azelaic Acid) یک دیکربوکسیلیک اسیده که به خاطر خواص ضد التهابی و ضد میکروبی و همچنین تأثیری که روی تولید رنگدانههای پوست داره، در محصولات مراقبت از پوست استفاده میشه.
اما چیزی که آزلائیک اسید رو جذاب میکنه، چندکاره بودنشه.
یعنی ممکنه یک نفر برای کنترل جوش ازش استفاده کنه، فرد دیگه برای لکهای بعد از جوش سراغش بره و شخص دیگهای به خاطر قرمزی و التهاب پوست، آزلائیک اسید رو وارد روتینش کنه.
به همین خاطر اگر پوستت چند مشکل رو با هم داره، مثلاً هم جوش میزنی و هم بعد از خوب شدن هر جوش یک لک قهوهای روی پوستت باقی میمونه، آزلائیک اسید میتونه ترکیب جالبی برات باشه.
مهمترین فواید آزلائیک اسید برای پوست چیه؟
اگر بخوایم خیلی خلاصه بگیم، آزلائیک اسید چند کار مهم برای پوست انجام میده:
- کمک به کاهش و کنترل جوش
- کمک به کمتر شدن جوشهای زیرپوستی و کومدونها
- کاهش التهاب و قرمزی پوست
- کمک به کمرنگ شدن لکهای بعد از جوش
- کمک به کاهش بعضی از تیرگیهای پوستی
- جلوگیری از تجمع بیش از حد سلولهای مرده در منافذ
- کمک به یکنواختتر شدن رنگ پوست
- بهبود ظاهر بافت پوست
- کمک به شفافتر شدن پوست
- کمک به کنترل باکتریهای مرتبط با آکنه
پس اگر بخوایم فقط یک ویژگی برای آزلائیک اسید انتخاب کنیم، احتمالاً باید بگیم: چندکاره بودن!
آزلائیک اسید برای جوش چه کار میکنه؟
یکی از اصلیترین دلایلی که خیلیها سراغ آزلائیک اسید میرن، جوش و آکنه است.
ایجاد جوش فقط یک دلیل نداره. تجمع سلولهای مرده داخل منافذ، چربی پوست، التهاب و فعالیت بعضی باکتریها میتونن در ایجاد آکنه نقش داشته باشن.
آزلائیک اسید از چند جهت میتونه به این شرایط کمک کنه.
اول اینکه خاصیت ضد میکروبی داره و میتونه به کنترل بعضی از عوامل مرتبط با آکنه کمک کنه. از طرف دیگه روی فرایند کراتینیزاسیون پوست تأثیر میذاره و کمک میکنه سلولهای مرده به شکل غیرطبیعی داخل منافذ تجمع پیدا نکنن.
نتیجه چی میشه؟
احتمال مسدود شدن منافذ کمتر میشه و به مرور ممکنه تعداد جوشها هم کاهش پیدا کنه.
البته قرار نیست بعد از دو شب استفاده از آزلائیک اسید صبح بیدار بشی و ببینی همه جوشها ناپدید شدن! برای نتیجه گرفتن از این ترکیب باید به پوست زمان بدی و مصرف منظم داشته باشی.
برای جوشهای قرمز و ملتهب هم خوبه؟
یکی از ویژگیهای مهم آزلائیک اسید خاصیت ضد التهابی اونه.
به همین دلیل اگر جوشهای قرمز و ملتهب داری، آزلائیک اسید میتونه در یک روتین مناسب به کاهش التهاب و قرمزی کمک کنه.
البته اگر آکنه شدید، دردناک، کیستی یا مقاوم داری، بهتره فقط به محصولات مراقبت از پوست اکتفا نکنی و برای درمان اصولیتر از متخصص پوست کمک بگیری.
آزلائیک اسید برای جای جوش هم کاربرد داره؟
اینجا دقیقاً به یکی از جذابترین ویژگیهای آزلائیک اسید میرسیم.
خیلی وقتها خود جوش بعد از چند روز خوب میشه، ولی یک یادگاری از خودش روی پوست باقی میذاره؛ یک لک تیره که گاهی چند هفته یا حتی چند ماه روی صورت دیده میشه.
این تیرگیها معمولاً در اثر افزایش تولید رنگدانه بعد از التهاب ایجاد میشن.
آزلائیک اسید میتونه فعالیت آنزیمی به نام تیروزیناز رو مهار کنه. این آنزیم در تولید ملانین یا همون رنگدانه پوست نقش مهمی داره.
در نتیجه استفاده منظم از آزلائیک اسید میتونه به مرور به کمرنگتر شدن لکهای تیره بعد از جوش و یکدستتر شدن رنگ پوست کمک کنه.
برای همین اگر پوستت هم جوش میزنه و هم بعد از جوش لک میشه، آزلائیک اسید میتونه با یک تیر دو نشون بزنه.
آیا آزلائیک اسید پوست رو روشن میکنه؟
بله و نه!
اگر منظورت از روشن شدن اینه که آزلائیک اسید رنگ طبیعی پوستت رو چند درجه تغییر بده، نه.
اما اگر روی پوست لک، تیرگی و ناهماهنگی رنگ وجود داشته باشه، آزلائیک اسید با کمک به کنترل تولید بیش از حد ملانین میتونه باعث بشه این قسمتها به مرور کمرنگتر بشن.
وقتی لکها کمتر میشن و رنگ پوست یکنواختتر میشه، طبیعتاً پوست شفافتر، روشنتر و یکدستتر به نظر میرسه.
آزلائیک اسید برای لک صورت خوبه؟
یکی دیگه از کاربردهای مهم آزلائیک اسید، استفاده از اون در روتینهای ضد لکه.
آزلائیک اسید به دلیل تأثیری که روی مسیر تولید ملانین داره، میتونه به کاهش ظاهر بعضی از انواع هایپرپیگمنتیشن کمک کنه.
اما یک نکته خیلی مهم وجود داره.
هر لک قهوهای روی صورت دلیل یکسانی نداره. آفتاب، جای جوش، التهاب، تغییرات هورمونی و عوامل مختلف دیگه میتونن باعث ایجاد لک بشن.
بنابراین اگر لکهای شدید، قدیمی یا مقاوم داری، بهتره علت اصلی اونها مشخص بشه.
و البته اگر برای لک از آزلائیک اسید یا هر محصول ضد لک دیگهای استفاده میکنی، ضد آفتاب رو جدی بگیر.
بدون ضد آفتاب، بخش مهمی از تلاشهایی که برای کاهش لک انجام میدی میتونه بینتیجه بمونه.
آزلائیک اسید قرمزی پوست رو هم کم میکنه؟
یکی از ویژگیهای دوستداشتنی آزلائیک اسید همین خاصیت ضد التهابی اونه.
این ترکیب میتونه به کمتر شدن التهاب و قرمزی پوست کمک کنه و به همین دلیل حتی در بعضی روتینهای مربوط به پوستهای مستعد روزاسه هم مورد استفاده قرار میگیره.
البته اگر پوستت دائماً قرمزه، میسوزه یا رگهای سطحی روی صورتت مشخص شدن، بهتره قبل از اینکه خودت چند اکتیو مختلف رو امتحان کنی، با متخصص پوست مشورت کنی.
آزلائیک اسید منافذ رو میبنده؟
اینجا بهتره یک باور اشتباه رو اصلاح کنیم.
منافذ پوست واقعاً مثل در نیستن که باز و بسته بشن!
پس آزلائیک اسید هم قرار نیست منافذ رو «ببنده». اما میتونه با کمک به جلوگیری از تجمع سلولهای مرده و کاهش گرفتگی منافذ، باعث بشه سطح پوست تمیزتر و صافتر به نظر برسه.
وقتی داخل منافذ کمتر با چربی و سلولهای مرده پر شده باشه، ظاهر اونها هم ممکنه کمتر به چشم بیاد.
آزلائیک اسید لایه برداره؟
آزلائیک اسید روی فرایند کراتینیزاسیون پوست و تجمع سلولهای مرده تأثیر داره، اما بهتره اون رو دقیقاً همرده لایهبردارهای معروفی مثل AHA و BHA قرار ندیم.
قدرت اصلی آزلائیک اسید در مجموعهای از عملکردهاست؛ یعنی کمک به کنترل جوش + کاهش التهاب + کمک به کاهش لک و بهبود ظاهر پوست.
همین ترکیب چند عملکرد مختلفه که باعث شده آزلائیک اسید اینقدر محبوب بشه.
آزلائیک اسید برای چه پوستهایی مناسبه؟
اگر یکی یا چند مورد از مشکلات زیر رو داری، احتمالاً آزلائیک اسید ارزش بررسی کردن داره:
پوست مستعد جوش: چون میتونه به کنترل عوامل مرتبط با ایجاد آکنه کمک کنه.
پوستی که بعد از جوش لک میشه: چون یکی از کاربردهای مهم آزلائیک اسید کمک به کاهش لکهای بعد از التهابه.
پوست دارای قرمزی و التهاب: به دلیل خواص ضد التهابی آزلائیک اسید.
پوست دارای رنگ ناهموار: چون میتونه به مرور به یکنواختتر شدن ظاهر رنگ پوست کمک کنه.
پوست مستعد گرفتگی منافذ و کومدون: چون روی فرایند تجمع سلولهای مرده هم تأثیر داره.
البته فقط اینکه روی یک محصول نوشته شده باشه «آزلائیک اسید» به این معنی نیست که اون محصول برای همه مناسبه. غلظت آزلائیک اسید، ترکیبات مکمل، بافت سرم یا کرم و نوع پوستت هم در انتخاب محصول مهم هستن.
چه سرمهای آزلائیک اسیدی وجود داره؟
این روزها برندهای مختلفی محصولات حاوی آزلائیک اسید تولید میکنن و تفاوت فرمولاسیون این محصولات باعث میشه انتخابهای متنوعی وجود داشته باشه.
مثلاً در بین محصولات موجود در بیوتی کده میشه به سرم آزلائیک اسید ژاکینتا اشاره کرد.
در کنار اون، سرم آزلائیک اسید فولیسنس و سرم آزلائیک اسید رویوال هم از گزینههایی هستن که موقع انتخاب یک محصول حاوی آزلائیک اسید میشه بررسیشون کرد.
اما موقع خرید فقط به اسم آزلائیک اسید توجه نکن. بهتره ترکیبات کامل محصول، نوع پوست مناسب، بافت و سایر اکتیوهای موجود در فرمولاسیون رو هم بررسی کنی.
ممکنه یک سرم برای پوست چرب و مستعد جوش تو فوقالعاده باشه، ولی همون محصول انتخاب ایدهآلی برای پوست شخص دیگهای نباشه.
آزلائیک اسید رو چطور استفاده کنیم؟
اول از همه، دستور مصرف خود محصولی که خریدی اولویت داره؛ چون غلظت و فرمولاسیون محصولات با هم فرق میکنه.
اما به طور کلی محصولات حاوی آزلائیک اسید روی پوست تمیز و خشک استفاده میشن.
یک روتین ساده میتونه چیزی شبیه این باشه:
شوینده ← محصولات آبرسان سبک در صورت نیاز ← آزلائیک اسید ← مرطوبکننده
اگر صبح ازش استفاده میکنی:
شوینده ← آزلائیک اسید ← مرطوبکننده ← ضد آفتاب
اگر تازه میخوای آزلائیک اسید رو وارد روتینت کنی، بهتره طبق دستور محصول و با توجه به تحمل پوستت پیش بری.
قرار نیست هرچی بیشتر استفاده کنی، سریعتر نتیجه بگیری!
آزلائیک اسید رو صبح بزنیم یا شب؟
بسته به فرمولاسیون محصول، میشه آزلائیک اسید رو در روتین صبح یا شب قرار داد.
برای شروع، خیلیها ترجیح میدن اون رو وارد روتین شب کنن، مخصوصاً اگر از اکتیوهای دیگه هم استفاده میکنن.
اگر صبح از آزلائیک اسید استفاده میکنی، مرحله آخر روتینت باید ضد آفتاب باشه.
حتی اگر فقط شبها از آزلائیک اسید استفاده میکنی، باز هم برای اینکه لکهای پوستت تشدید نشن و نتیجه بهتری از روتین ضد لک بگیری، استفاده روزانه از ضد آفتاب خیلی مهمه.
آزلائیک اسید رو با چه ترکیباتی میشه استفاده کرد؟
ترکیبات آبرسان و تقویتکننده سد دفاعی پوست معمولاً همراههای خوبی برای روتین حاوی آزلائیک اسید هستن.
موادی مثل:
هیالورونیک اسید، گلیسیرین، سرامیدها و پانتنول
میتونن به حفظ رطوبت و آرامش پوست کمک کنن.
اما اگر در روتینت از رتینوئیدها، AHA، BHA یا اکتیوهای قوی دیگه هم استفاده میکنی، بهتره با احتیاط بیشتری پیش بری.
استفاده همزمان از چند اکتیو قوی ممکنه به جای اینکه پوستت رو سریعتر بهتر کنه، باعث خشکی، سوزش و تحریک پوست بشه.
چقدر طول میکشه آزلائیک اسید جواب بده؟
اینجا باید کمی صبور باشی.
آزلائیک اسید یک محصول جادویی نیست که امشب بزنی و فردا صبح با پوست بدون لک و جوش از خواب بیدار بشی.
تغییرات پوست زمان میبرن و نتیجه گرفتن به عواملی مثل نوع مشکل پوستی، شدت اون، غلظت آزلائیک اسید، فرمولاسیون محصول، روتین کلی و حتی ویژگیهای پوست خودت بستگی داره.
نکته مهم، استمرار در مصرف صحیحه.
خیلی وقتها عوض کردن مداوم محصولات و اضافه کردن اکتیوهای جدید قبل از اینکه به محصول قبلی فرصت کافی بدیم، خودش تبدیل به یکی از دلایل نتیجه نگرفتن میشه.
آزلائیک اسید عوارض هم داره؟
ممکنه داشته باشه.
با اینکه آزلائیک اسید برای خیلی از پوستها قابل تحمله، باز هم یک ماده فعاله و در بعضی افراد ممکنه مخصوصاً در شروع مصرف باعث:
- کمی سوزش یا گزگز
- خشکی
- قرمزی
- خارش
- پوستهپوسته شدن
- احساس کشیدگی پوست
بشه.
اگر پوستت به اکتیوها حساسه، بهتره با احتیاط بیشتری شروع کنی.
اگر هم واکنش شدید، التهاب قابل توجه یا علائم ادامهدار داشتی، مصرف محصول رو قطع کن و با پزشک یا متخصص پوست مشورت کن.
این اشتباه رو با آزلائیک اسید انجام نده!
یکی از اشتباههای رایج در روتین پوستی اینه که فکر کنیم:
اکتیو بیشتر = نتیجه سریعتر!
مثلاً آزلائیک اسید میزنیم، کنارش یک لایهبردار قوی اضافه میکنیم، بعد رتینول و چند سرم ضد لک دیگه هم وارد روتین میکنیم.
نتیجه ممکنه به جای پوست شفاف، یک پوست خشک، قرمز و تحریکشده باشه.
یک روتین ساده و اصولی که بتونی برای مدت طولانی ادامهاش بدی، معمولاً خیلی منطقیتر از یک روتین شلوغ با تعداد زیادی ماده فعاله.
بالاخره آزلائیک اسید ارزش استفاده کردن داره؟
اگر بخوایم جواب کوتاه بدیم: برای خیلی از پوستها، بله.
مخصوصاً اگر همزمان درگیر جوش، لک بعد از جوش، قرمزی و ناهمواری رنگ پوست هستی، آزلائیک اسید یکی از اکتیوهایی محسوب میشه که ارزش بررسی کردن داره.
چیزی که این ماده رو جذاب کرده، دقیقاً همین چندکاره بودنشه.
کمک به کنترل جوش، کاهش التهاب، جلوگیری از گرفتگی منافذ و کمک به کمرنگ شدن لکها باعث شده آزلائیک اسید جای خودش رو در خیلی از روتینهای مراقبت از پوست باز کنه.
محصولاتی مثل سرم آزلائیک اسید ژاکینتا، سرم آزلائیک اسید فولیسنس و سرم آزلائیک اسید رویوال هم گزینههایی هستن که میتونی با توجه به نوع پوست و ترکیبات فرمولاسیونشون بررسی کنی.
فقط یادت باشه قرار نیست آزلائیک اسید یکشبه پوستت رو تغییر بده.
انتخاب محصول مناسب + مصرف منظم + مرطوبکننده مناسب + ضد آفتاب روزانه ترکیبیه که میتونه شانس رسیدن به نتیجه بهتر رو بیشتر کنه.
سوالات پرتکرار درباره آزلائیک اسید
آزلائیک اسید برای جوش خوبه؟
بله. آزلائیک اسید به دلیل خواص ضد التهابی و ضد میکروبی و تأثیرش روی فرایند کراتینیزاسیون میتونه به کنترل بعضی از انواع آکنه و کاهش گرفتگی منافذ کمک کنه.
آزلائیک اسید جای جوش رو از بین میبره؟
اگر منظورت لکهای قهوهای یا تیرهایه که بعد از جوش باقی میمونن، آزلائیک اسید میتونه به مرور به کمرنگ شدن اونها کمک کنه. اما اگر جای جوش به شکل فرورفتگی یا اسکار ایجاد شده، داستان فرق میکنه و آزلائیک اسید به تنهایی نمیتونه اون رو از بین ببره.
آزلائیک اسید برای پوست چرب خوبه؟
بله، این ترکیب در بسیاری از روتینهای پوست چرب و مستعد آکنه استفاده میشه. البته باید فرمولاسیون محصول انتخابی هم برای نوع پوستت مناسب باشه.
آزلائیک اسید برای لک خوبه؟
آزلائیک اسید با تأثیر روی آنزیم تیروزیناز میتونه به کاهش ظاهر بعضی از لکها و هایپرپیگمنتیشن، بهخصوص تیرگیهای ناشی از التهاب و جوش کمک کنه.
بعد از آزلائیک اسید باید مرطوب کننده بزنیم؟
استفاده از مرطوبکننده میتونه به حفظ رطوبت پوست و کاهش احتمال خشکی و تحریک کمک کنه و معمولاً انتخاب مناسبی برای تکمیل روتین حاوی آزلائیک اسیده.
آزلائیک اسید صبح بهتره یا شب؟
بسته به فرمولاسیون محصول میشه از اون صبح یا شب استفاده کرد. اگر در طول روز استفاده میکنی، حتماً روتینت رو با ضد آفتاب تکمیل کن.
آزلائیک اسید برای منافذ باز خوبه؟
آزلائیک اسید منافذ رو واقعاً «نمیبنده»، اما با کمک به کاهش گرفتگی منافذ و تجمع سلولهای مرده میتونه باعث بشه بافت پوست صافتر و ظاهر منافذ کمتر به چشم بیاد.